{"id":237,"date":"2026-05-27T10:24:17","date_gmt":"2026-05-27T03:24:17","guid":{"rendered":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/?p=237"},"modified":"2026-05-27T10:28:54","modified_gmt":"2026-05-27T03:28:54","slug":"lich-su-nam-dinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/?p=237","title":{"rendered":"l\u1ecbch s\u1eed nam \u0111\u1ecbnh"},"content":{"rendered":"<p>T\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh n\u1eb1m \u1edf c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda \u0110\u00f4ng Nam c\u1ee7a v\u00f9ng \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng, ph\u00eda \u0110\u00f4ng B\u1eafc gi\u00e1p v\u1edbi t\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh, ph\u00eda T\u00e2y Nam gi\u00e1p t\u1ec9nh Ninh B\u00ecnh, ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc gi\u00e1p t\u1ec9nh H\u00e0 Nam v\u00e0 ph\u00eda \u0110\u00f4ng Nam gi\u00e1p v\u1edbi V\u1ecbnh B\u1eafc B\u1ed9.<\/p>\n<p>T\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch l\u00e0 1.669km2, l\u1edbn th\u1ee9 52 trong 63 t\u1ec9nh th\u00e0nh tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, t\u1ec9nh l\u1ef5 \u0111\u1eb7t t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh. D\u00e2n s\u1ed1 to\u00e0n t\u1ec9nh t\u00ednh \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 1\/4\/2024 l\u00e0 1.892.427 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 12 c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecba linh nh\u00e2n ki\u1ec7t, c\u00f3 b\u1ec1 d\u00e0y l\u1ecbch s\u1eed, gi\u00e0u b\u1ea3n s\u1eafc v\u0103n h\u00f3a; , l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e1t t\u00edch c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Tr\u1ea7n &#8211; tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh tr\u1ecb b\u1eadc nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed phong ki\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u01b0 T\u1ed5ng B\u00ed th\u01b0 Tr\u01b0\u1eddng Chinh, Tr\u1ea1ng nguy\u00ean L\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Vinh, c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 Nguy\u1ec5n Khuy\u1ebfn, T\u00fa X\u01b0\u01a1ng&#8230;<\/p>\n<p>T\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m 1832, d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 Nguy\u1ec5n, \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 m\u1ed9t trung t\u00e2m ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u00f9ng \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng. Tuy nhi\u00ean, l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y c\u00f2n l\u00e2u h\u01a1n th\u1ebf v\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh qua t\u1eebng th\u1eddi k\u1ef3.<\/p>\n<h2>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh qua c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3<\/h2>\n<p><b>Th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed<\/b><\/p>\n<p>Tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh, d\u1ea5u t\u00edch con ng\u01b0\u1eddi \u1edf th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c d\u00e3y n\u00fai thu\u1ed9c huy\u1ec7n V\u1ee5 B\u1ea3n v\u00e0 huy\u1ec7n \u00dd Y\u00ean n\u1eb1m v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc c\u1ee7a t\u1ec9nh.<\/p>\n<p>T\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng chi\u1ebfc r\u00ecu \u0111\u00e1 c\u00f3 vai m\u00e0i l\u01b0\u1ee1i, c\u00e1c h\u00f2n ngh\u00e8, ch\u00e0y \u0111\u00e1 v\u00e0 b\u00e0n nghi\u1ec1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea5u t\u00edch c\u1ee7a nh\u1eefng c\u01b0 d\u00e2n thu\u1ed9c th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1 m\u1edbi ho\u1eb7c s\u01a1 k\u1ef3 \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 t\u1eeb v\u00f9ng r\u1eebng n\u00fai ti\u1ebfn xu\u1ed1ng khai ph\u00e1 v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng ven bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 sinh s\u1ed1ng v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n ti\u1ebfn t\u1edbi l\u1eadp c\u00e1c l\u00e0ng x\u00f3m.<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng<\/b><\/p>\n<p>N\u1eb1m trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c n\u01b0\u1edbc V\u0103n Lang c\u1ee7a c\u00e1c Vua H\u00f9ng tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb mi\u1ec1n trung du \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng ven bi\u1ec3n, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh khi \u1ea5y t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u00e1c huy\u1ec7n V\u1ee5 B\u1ea3n, \u00dd Y\u00ean, M\u1ef9 L\u1ed9c, th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh v\u00e0 ph\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a huy\u1ec7n Nam Tr\u1ef1c hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>Theo ng\u1ecdc ph\u1ea3 \u0111\u1ec1n th\u1edd Tam B\u00e0nh \u1edf th\u00f4n B\u1ea3o Ng\u0169, x\u00e3 Quang Trung th\u00ec v\u00e0o \u0111\u1eddi vua H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n V\u1ee5 B\u1ea3n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 huy\u1ec7n B\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c b\u1ed9 L\u1ee5c H\u1ea3i, l\u00e0 m\u1ed9t trong 15 b\u1ed9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc V\u0103n Lang.<\/p>\n<figure><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" id=\"1437358\" class=\"cms-photo lazyloaded\" title=\"B\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh n\u0103m 1891. (\u1ea2nh: wikipedia)\" src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c1770a5e53766364bdbd2c79e7511891a3d88880c1a42910a43cdd82de8e4d88fb8a74f6b1bfe70b3203772c7979020cefa\/nam-dinh-1891-resize.jpg.avif\" alt=\"nam-dinh-1891-resize.jpg\" width=\"1000\" height=\"1070\" data-width=\"1200\" data-height=\"1284\" data-image-id=\"1437358\" data-large-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/6b98b22c13eef706a08b6fa2b2df1b0370a5e53766364bdbd2c79e7511891a3d88880c1a42910a43cdd82de8e4d88fb8a74f6b1bfe70b3203772c7979020cefa\/nam-dinh-1891-resize.jpg.avif\" data-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c1770a5e53766364bdbd2c79e7511891a3d88880c1a42910a43cdd82de8e4d88fb8a74f6b1bfe70b3203772c7979020cefa\/nam-dinh-1891-resize.jpg.avif\" \/><figcaption>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh n\u0103m 1891. (\u1ea2nh: wikipedia)<\/figcaption><\/figure>\n<p><b>Th\u1eddi B\u1eafc thu\u1ed9c<\/b><\/p>\n<p>Sau khi n\u01b0\u1edbc Nam Vi\u1ec7t b\u1ecb nh\u00e0 T\u00e2y H\u00e1n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm v\u00e0o n\u0103m 111 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng Nguy\u00ean, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 B\u1eafc thu\u1ed9c k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n 1.000 n\u0103m. Nam \u0110\u1ecbnh l\u00fac \u0111\u00f3 n\u1eb1m trong qu\u1eadn Giao Ch\u1ec9.<\/p>\n<p>N\u00e9t bao tr\u00f9m l\u00ean l\u1ecbch s\u1eed th\u1eddi k\u1ef3 B\u1eafc thu\u1ed9c tr\u00ean \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e1ch \u0111\u00f4 h\u1ed9 v\u00e0 \u00e2m m\u01b0u \u0111\u1ed3ng h\u00f3a c\u1ee7a phong ki\u1ebfn ngo\u1ea1i bang. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Nam \u0110\u1ecbnh n\u00f3i chung v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef, \u0111\u00e3 h\u0103ng h\u00e1i tham gia v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi ng\u1ecdn c\u1edd ngh\u0129a c\u1ee7a Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng (\u0111\u1ea7u n\u0103m 40) ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e1ch \u0111\u00f4 h\u1ed9 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u00f4ng H\u00e1n.<\/p>\n<p>Theo t\u01b0 li\u1ec7u l\u1ecbch s\u1eed, Nam \u0110\u1ecbnh c\u00f3 t\u1edbi 20 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ea3 nam l\u1eabn n\u1eef tham gia cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a n\u00e0y. D\u1ea5u t\u00edch v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh tham gia kh\u1edfi ngh\u0129a t\u1eadp trung nhi\u1ec1u \u1edf huy\u1ec7n V\u1ee5 B\u1ea3n.<\/p>\n<p>N\u0103m 542, L\u00fd B\u00ed n\u1ed5i d\u1eady kh\u1edfi ngh\u0129a ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e1ch \u0111\u00f4 h\u1ed9 c\u1ee7a nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng. Sau 4 n\u0103m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u anh d\u0169ng, cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i, L\u00fd B\u00ed l\u00ean ng\u00f4i, x\u01b0ng Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, x\u00e2y d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a n\u00e0y, Nam \u0110\u1ecbnh c\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ho\u00e0ng T\u1ec1 \u1edf l\u00e0ng L\u1eadp V\u0169 (nay thu\u1ed9c x\u00e3 Hi\u1ec3n Kh\u00e1nh, huy\u1ec7n V\u1ee5 B\u1ea3n). \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd B\u00ed phong ch\u1ee9c T\u00fac v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ban g\u01b0\u01a1m b\u00e1u v\u00e0 lu\u00f4n cho h\u1ea7u b\u00ean m\u00ecnh. Khi L\u00fd B\u00ed qua \u0111\u1eddi, Ho\u00e0ng T\u1ec1 theo Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c.<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi Ng\u00f4-\u0110inh-Ti\u1ec1n L\u00ea<\/b><\/p>\n<div class=\"sda_middle\">\n<div id=\"sdaWeb_SdaArticleMiddle\" class=\"rennab fyi\" data-platform=\"1\" data-position=\"Web_SdaArticleMiddle\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Sau khi Ng\u00f4 Quy\u1ec1n m\u1ea5t, v\u00f9ng h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng H\u1ed3ng khi \u0111\u00f3 ch\u1ecbu s\u1ef1 chi ph\u1ed1i c\u1ee7a s\u1ee9 qu\u00e2n Tr\u1ea7n L\u00e3m. \u0110\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i h\u1ed9i t\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u quy\u1ebft li\u1ec7t c\u1ee7a h\u00e0o kh\u00ed b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, trong danh s\u00e1ch 12 s\u1ee9 qu\u00e2n, r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ecb t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110inh v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 qu\u00e2n nh\u01b0 Tr\u1ea7n L\u00e3m, L\u00e3 \u0110\u01b0\u1eddng, Ng\u00f4 Nh\u1eadt Kh\u00e1nh, Nguy\u1ec5n Khoan, Ph\u1ea1m B\u1ea1ch H\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>\u0110inh B\u1ed9 L\u0129nh, ng\u01b0\u1eddi anh h\u00f9ng &#8220;t\u00e0i n\u0103ng s\u00e1ng su\u1ed1t h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, d\u0169ng c\u1ea3m m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5t \u0111\u1eddi,&#8221; t\u1ef1 nh\u1eadn v\u1ec1 m\u00ecnh s\u1ee9 m\u1ec7nh thi\u00eang li\u00eang d\u1eb9p lo\u1ea1n 12 s\u1ee9 qu\u00e2n, th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u2013 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u00ecm v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t duy\u00ean h\u1ea3i c\u1eeda s\u00f4ng n\u00e0y.<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi L\u00fd-Tr\u1ea7n<\/b><\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi th\u1eddi L\u00fd, Tr\u1ea7n, Nam \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0 m\u1ed9t c\u1eeda ng\u00f5 c\u1ee7a c\u1ea3 v\u00f9ng ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng H\u1ed3ng m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t trung t\u00e2m kinh t\u1ebf quan tr\u1ecdng. C\u00e1c vua L\u00fd \u0111\u00e3 d\u00e0nh s\u1ef1 quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u00ean \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh x\u01b0a, nh\u00e0 L\u00fd \u0111\u00e3 cho x\u00e2y \u00edt nh\u1ea5t hai h\u00e0nh cung l\u00e0m n\u01a1i cho vua d\u1eebng ch\u00e2n ngh\u1ec9 l\u1ea1i trong nh\u1eefng l\u1ea7n \u0111i kinh l\u00fd v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y.<\/p>\n<figure><img decoding=\"async\" id=\"1436639\" class=\"cms-photo lazyloaded\" title=\"Ch\u00f9a th\u00e1p Ph\u1ed5 Minh - d\u1ea5u t\u00edch c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a T\u1ee9c M\u1eb7c-Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng nh\u00e0 Tr\u1ea7n, h\u00e0nh cung quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, c\u00f3 vai tr\u00f2 nh\u01b0 kinh \u0111\u00f4 th\u1ee9 hai sau Th\u0103ng Long. (\u1ea2nh: B\u00edch H\u1eb1ng\/Vietnam+)\" src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c173a81815486b285bc0a42bf9f5cc11d32bd3a8b8ff22471b09a1a5d5795e08018\/vnp-chua-pho-minh2.jpg.avif\" alt=\"vnp-chua-pho-minh2.jpg\" width=\"1000\" height=\"562\" data-width=\"1200\" data-height=\"675\" data-image-id=\"1436639\" data-large-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/6b98b22c13eef706a08b6fa2b2df1b033a81815486b285bc0a42bf9f5cc11d32bd3a8b8ff22471b09a1a5d5795e08018\/vnp-chua-pho-minh2.jpg.avif\" data-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c173a81815486b285bc0a42bf9f5cc11d32bd3a8b8ff22471b09a1a5d5795e08018\/vnp-chua-pho-minh2.jpg.avif\" \/><figcaption>Ch\u00f9a th\u00e1p Ph\u1ed5 Minh &#8211; d\u1ea5u t\u00edch c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a T\u1ee9c M\u1eb7c-Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng nh\u00e0 Tr\u1ea7n, h\u00e0nh cung quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, c\u00f3 vai tr\u00f2 nh\u01b0 kinh \u0111\u00f4 th\u1ee9 hai sau Th\u0103ng Long. (\u1ea2nh: B\u00edch H\u1eb1ng\/Vietnam+)<\/figcaption><\/figure>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi Tr\u1ea7n, Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 kinh \u0111\u00f4 th\u1ee9 hai. V\u1ecb tr\u00ed \u1ee9ng v\u1edbi khu v\u1ef1c th\u00e1p Ph\u1ed5 Minh v\u00e0 \u0110\u1ec1n Tr\u1ea7n ng\u00e0y nay. N\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f2n c\u00f3 d\u1ea5u t\u00edch c\u1ee7a cung Tr\u00f9ng Quang v\u00e0 cung Tr\u00f9ng Hoa.<\/p>\n<p>Do v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ecdng y\u1ebfu, Nam \u0110\u1ecbnh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01a1i giao tranh quy\u1ebft li\u1ec7t. N\u0103m 1203, qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n do Ph\u00ed Lang v\u00e0 B\u1ea3o L\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0110\u1ea1i Ho\u00e0ng (Ninh B\u00ecnh) xu\u00f4i theo s\u00f4ng \u0110\u00e1y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh, m\u1edf r\u1ed9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ra v\u00f9ng h\u1ea1 l\u01b0u.<\/p>\n<p>S\u1ef1 r\u1ed1i lo\u1ea1n l\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m v\u00e0o n\u0103m 1208, khi trong n\u01b0\u1edbc &#8220;ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i n\u1eb1m ch\u1ed3ng ch\u1ea5t l\u00ean nhau.&#8221; \u0110\u00fang l\u00fac tri\u1ec1u L\u00fd b\u1ea5t l\u1ef1c trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i l\u00e0 n\u01a1i h\u01b0ng kh\u1edfi c\u1ee7a nh\u00e0 Tr\u1ea7n, m\u1ed9t tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea7y s\u1ee9c s\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a qu\u1ed1c gia \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01b0ng th\u1ecbnh v\u00e0 ba l\u1ea7n \u0111\u00e1nh th\u1eafng qu\u00e2n Nguy\u00ean-M\u00f4ng.<\/p>\n<p>Tr\u1ecb v\u00ec \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc 175 n\u0103m, tri\u1ec1u Tr\u1ea7n \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p h\u1ebft s\u1ee9c l\u1edbn lao v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed d\u00e2n t\u1ed9c. V\u1edbi h\u00e0o kh\u00ed \u0110\u00f4ng A, nh\u00e0 Tr\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 th\u1ecbnh tr\u1ecb b\u1eb1ng nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1eb7c s\u1eafc tr\u00ean m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n qu\u00e2n s\u1ef1, kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con \u01b0u t\u00fa c\u1ee7a \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh th\u1eddi Tr\u1ea7n m\u00e0 ti\u00eau bi\u1ec3u l\u00e0 H\u01b0ng \u0110\u1ea1o \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Qu\u1ed1c Tu\u1ea5n, c\u00e1c v\u1ecb vua anh h\u00f9ng nh\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng, Tr\u1ea7n Th\u00e1nh T\u00f4ng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng&#8230; \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng v\u1ecb th\u00e1nh trong l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi mi\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi thu\u1ed9c Minh<\/b><\/p>\n<p>N\u0103m 1407, sau khi \u0111\u00e1nh b\u1ea1i cu\u1ed9c kh\u00e1ng kh\u00e1ng chi\u1ebfn c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1ed3, gi\u1eb7c Minh b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f4 h\u1ed9 tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta, ch\u00fang chia n\u01b0\u1edbc ta l\u00e0m 15 ph\u1ee7. Ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh l\u00fac \u1ea5y thu\u1ed9c ph\u1ee7 Ki\u1ebfn B\u00ecnh v\u00e0 Ph\u1ee5ng H\u00f3a.<\/p>\n<p>C\u00f9ng v\u1edbi c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ea5t Nam \u0110\u1ecbnh trong su\u1ed1t th\u1eddi k\u1ef3 qu\u00e2n Minh \u0111\u00f4 h\u1ed9 ch\u01b0a khi n\u00e0o ngu\u00f4i t\u1eaft ng\u1ecdn l\u1eeda \u0111\u1ea5u tranh d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n ch\u1ed1ng qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. Ngay trong nh\u1eefng ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ng\u01b0\u1eddi Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh kh\u1edfi ngh\u0129a ch\u1ed1ng gi\u1eb7c Minh m\u00e0 ti\u00eau bi\u1ec3u l\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a Tr\u1ea7n Ng\u1ed7i.<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi L\u00ea<\/b><\/p>\n<p>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t nam s\u00f4ng H\u1ed3ng, trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ecba b\u00e0n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 H\u00e0 Nam, Nam \u0110\u1ecbnh, Ninh B\u00ecnh ng\u00e0y nay, t\u1eeb n\u1eeda cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 15, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 L\u00ea quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Tr\u00ean v\u00f9ng ven bi\u1ec3n Nam \u0110\u1ecbnh ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh k\u1ebft tinh th\u00e0nh qu\u1ea3 to l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u1edfi c\u00f4ng v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u00ea H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, m\u1ed9t con \u0111\u00ea ng\u0103n n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n c\u00f3 quy m\u00f4 l\u1edbn \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a v\u00f9ng ch\u00e2u th\u1ed5.<\/p>\n<p>Trong v\u00f2ng 100 n\u0103m c\u1ee7a th\u1eddi L\u00ea s\u01a1, Nam \u0110\u1ecbnh c\u00f3 \u0111\u1ebfn 22 ti\u1ebfn s\u1ef9 (chi\u1ebfm g\u1ea7n 1\/4 t\u1ed5ng s\u1ed1 \u0111\u1ea1i khoa c\u1ee7a Nam \u0110\u1ecbnh trong su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed thi c\u1eed Nho h\u1ecdc 1075-1919). \u0110\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn s\u1ed1 \u0111\u1ea1i khoa n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed7 v\u00e0o n\u1eeda sau th\u1ebf k\u1ef7 15, cho n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i Nho h\u1ecdc \u1edf Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi t\u1eeb sau s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Vinh \u0111\u1ed7 Tr\u1ea1ng nguy\u00ean (1463).<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi Nguy\u1ec5n<\/b><\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, n\u0103m 1822 (Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 3) \u0111\u1ed5i t\u00ean tr\u1ea5n S\u01a1n Nam H\u1ea1 th\u00e0nh tr\u1ea5n Nam \u0110\u1ecbnh. \u0110\u1ebfn n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 13 (1832) \u0111\u1ed5i tr\u1ea5n Nam \u0110\u1ecbnh th\u00e0nh t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh (t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp), v\u1edbi 4 ph\u1ee7, 18 huy\u1ec7n, bao g\u1ed3m ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<div class=\"sda_middle\">\n<div id=\"sdaWeb_SdaArticleMiddle1\" class=\"rennab fyi\" data-platform=\"1\" data-position=\"Web_SdaArticleMiddle1\"><\/div>\n<\/div>\n<figure><img decoding=\"async\" id=\"1437345\" class=\"cms-photo lazyloaded\" title=\"Th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh h\u1ed3i cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19 \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20. (\u1ea2nh t\u01b0 li\u1ec7u)\" src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c1770a5e53766364bdbd2c79e7511891a3dbde9075bd98478fe22b0a0c19e769e8e1abc034dfcc4222eb84c79e329347d52\/nam-dinh-thoi-phap-thuoc-resize.jpg.avif\" alt=\"nam-dinh-thoi-phap-thuoc-resize.jpg\" width=\"1000\" height=\"655\" data-width=\"1200\" data-height=\"787\" data-image-id=\"1437345\" data-large-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/6b98b22c13eef706a08b6fa2b2df1b0370a5e53766364bdbd2c79e7511891a3dbde9075bd98478fe22b0a0c19e769e8e1abc034dfcc4222eb84c79e329347d52\/nam-dinh-thoi-phap-thuoc-resize.jpg.avif\" data-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c1770a5e53766364bdbd2c79e7511891a3dbde9075bd98478fe22b0a0c19e769e8e1abc034dfcc4222eb84c79e329347d52\/nam-dinh-thoi-phap-thuoc-resize.jpg.avif\" \/><figcaption>Th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh h\u1ed3i cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19 \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20. (\u1ea2nh t\u01b0 li\u1ec7u)<\/figcaption><\/figure>\n<p>N\u0103m 1890, Th\u00e1i B\u00ecnh t\u00e1ch ra th\u00e0nh t\u1ec9nh ri\u00eang v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc Nam \u0110\u1ecbnh t\u00e1ch ra \u0111\u1ec3 c\u00f9ng m\u1ed9t ph\u1ea7n ph\u00eda Nam H\u00e0 N\u1ed9i l\u1eadp th\u00e0nh t\u1ec9nh H\u00e0 Nam (ch\u1eef &#8220;H\u00e0&#8221; trong t\u1eeb &#8220;H\u00e0 N\u1ed9i&#8221; v\u00e0 ch\u1eef &#8220;Nam&#8221; trong t\u1eeb &#8220;Nam \u0110\u1ecbnh&#8221;).<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng l\u00fd gi\u1ea3i cho vi\u1ec7c v\u00ec sao chu\u1ed1i ng\u1ef1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 chu\u1ed1i ng\u1ef1 Nam \u0110\u1ecbnh b\u1edfi cho \u0111\u1ebfn 1890 v\u00f9ng L\u00fd Nh\u00e2n v\u1eabn thu\u1ed9c Nam \u0110\u1ecbnh. T\u1eeb n\u0103m 1890 Nam \u0110\u1ecbnh c\u00f2n l\u1ea1i 2 ph\u1ee7 v\u00e0 9 huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><b>Th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp (t\u1eeb n\u0103m 1945 \u0111\u1ebfn nay)<\/b><\/p>\n<p>Sau C\u00e1ch m\u1ea1ng th\u00e1ng T\u00e1m n\u0103m 1945, c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh trong t\u1ec9nh lu\u00f4n c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n ng\u1eafn n\u01a1i \u0111\u00e2y g\u1ed3m t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh, t\u1ec9nh B\u00f9i Chu v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh. T\u1ec9nh l\u1ef5 Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u1eb7t \u1edf H\u00e0nh Thi\u1ec7n, Xu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng. Sau \u0111\u00f3, B\u00f9i Chu nh\u1eadp v\u1edbi Nam \u0110\u1ecbnh mang t\u00ean t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 3\/9\/1957, th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u1ef1c thu\u1ed9c Trung \u01b0\u01a1ng, s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh. Th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ec9nh l\u1ef5 c\u1ee7a t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh t\u1eeb \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>N\u0103m 1953, 7 x\u00e3 \u1edf ph\u00eda B\u1eafc s\u00f4ng \u0110\u00e0o thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ngh\u0129a H\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft nh\u1eadp v\u00e0o huy\u1ec7n \u00dd Y\u00ean. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, 3 huy\u1ec7n M\u1ef9 L\u1ed9c, V\u1ee5 B\u1ea3n, \u00dd Y\u00ean c\u1ee7a t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh nh\u1eadp v\u00e0o t\u1ec9nh H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 4\/1956, 3 huy\u1ec7n n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft tr\u1ea3 cho Nam \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"1437351\" class=\"cms-photo lazyloaded\" title=\"C\u1ed5ng v\u00e0o V\u0103n Mi\u1ebfu Nam \u0110\u1ecbnh, nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n. (\u1ea2nh: wikipedia)\" src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c17236ced7bfc817fa336d9c0e663cbdc638d167ee89208f03250d9b484d057732cc8cbc9be32bda168ac891c3f2c7ed068\/van-mieu-nam-dinh-resize.jpg.avif\" alt=\"van-mieu-nam-dinh-resize.jpg\" width=\"1000\" height=\"675\" data-width=\"1200\" data-height=\"811\" data-image-id=\"1437351\" data-large-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/6b98b22c13eef706a08b6fa2b2df1b03236ced7bfc817fa336d9c0e663cbdc638d167ee89208f03250d9b484d057732cc8cbc9be32bda168ac891c3f2c7ed068\/van-mieu-nam-dinh-resize.jpg.avif\" data-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c17236ced7bfc817fa336d9c0e663cbdc638d167ee89208f03250d9b484d057732cc8cbc9be32bda168ac891c3f2c7ed068\/van-mieu-nam-dinh-resize.jpg.avif\" \/><figcaption>C\u1ed5ng v\u00e0o V\u0103n Mi\u1ebfu Nam \u0110\u1ecbnh, nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n. (\u1ea2nh: wikipedia)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Th\u00e1ng 5\/1965, t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi t\u1ec9nh H\u00e0 Nam th\u00e0nh t\u1ec9nh Nam H\u00e0. Theo c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u1ee7a Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Ch\u00ed Minh, t\u00ean \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c hai ch\u1eef l\u00e0 Nam H\u00e0 th\u00e0nh H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 13\/6\/1967, 2 huy\u1ec7n Giao Th\u1ee7y v\u00e0 Xu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u00e0nh huy\u1ec7n Xu\u00e2n Th\u1ee7y; th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf s\u00e1p nh\u1eadp huy\u1ec7n M\u1ef9 L\u1ed9c.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 26\/3\/1968, 7 x\u00e3 ph\u00eda Nam s\u00f4ng Ninh C\u01a1 thu\u1ed9c huy\u1ec7n Tr\u1ef1c Ninh nh\u1eadp v\u1edbi huy\u1ec7n H\u1ea3i H\u1eadu, 2 huy\u1ec7n Tr\u1ef1c Ninh v\u00e0 Nam Tr\u1ef1c nh\u1eadp th\u00e0nh huy\u1ec7n Nam Ninh.<\/p>\n<p>N\u0103m 1975, Nam H\u00e0 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi t\u1ec9nh Ninh B\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ec9nh H\u00e0 Nam Ninh.<\/p>\n<p>N\u0103m 1991, t\u1ec9nh H\u00e0 Nam Ninh chia t\u00e1ch th\u00e0nh 2 t\u1ec9nh nh\u01b0 c\u0169 l\u00e0 Nam H\u00e0 v\u00e0 Ninh B\u00ecnh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 6\/11\/1996, t\u00e1ch t\u1ec9nh Nam H\u00e0 th\u00e0nh hai t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh v\u00e0 H\u00e0 Nam.<\/p>\n<p>N\u0103m 2024, Nam \u0110\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ec9nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh c\u1ea5p huy\u1ec7n, c\u1ea5p x\u00e3 v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn, g\u1ed3m s\u00e1p nh\u1eadp huy\u1ec7n M\u1ef9 L\u1ed9c v\u00e0o th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh, th\u00e0nh l\u1eadp 3 ph\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n, t\u1ec9nh c\u00f3 9 \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh c\u1ea5p huy\u1ec7n (g\u1ed3m 8 huy\u1ec7n v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh); 175 \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh c\u1ea5p x\u00e3 (g\u1ed3m 146 x\u00e3, 14 ph\u01b0\u1eddng v\u00e0 15 th\u1ecb tr\u1ea5n); sau s\u1eafp x\u1ebfp, c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111\u00e3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb ng\u00e0y 1\/9\/2024.<\/p>\n<h2><b>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t hi\u1ebfu h\u1ecdc, v\u0103n hi\u1ebfn, v\u0103n nh\u00e2n<\/b><\/h2>\n<p>Nam \u0110\u1ecbnh t\u1eeb xa x\u01b0a n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t h\u1ecdc, \u0111\u1ea5t v\u0103n, c\u00f3 \u201cl\u00e0ng h\u1ecdc\u201d H\u00e0nh Thi\u1ec7n n\u1ee9c ti\u1ebfng c\u1ea3 x\u01b0a l\u1eabn nay v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 nhi\u1ec1u con em h\u1ecdc h\u00e0nh \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, th\u00e0nh t\u00e0i, v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh t\u00edch h\u1ecdc t\u1eadp, thi c\u1eed lu\u00f4n trong top \u0111\u1ea7u c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, \u0111i v\u00e0o d\u00e2n gian v\u1edbi c\u00e2u ca \u201c\u0110\u00f4ng C\u1ed5 Am-Nam H\u00e0nh Thi\u1ec7n.&#8221;<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"1436638\" class=\"cms-photo lazyloaded\" title=\"\u0110\u1ec1n th\u1edd Tr\u1ea1ng nguy\u00ean Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean ch\u00ednh v\u1ecb tr\u00ed ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng x\u01b0a kia t\u1ea1i th\u00f4n D\u01b0\u01a1ng A, x\u00e3 Nam Th\u1eafng, huy\u1ec7n Nam Tr\u1ef1c, t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh. (\u1ea2nh: B\u00edch H\u1eb1ng\/Vietnam+)\" src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c17f8dd165d6c7da0b08837fbac9e9d726cdf40552677936d9bfb74997745e22caee65705a1dbe66b862b648bc6f746bf9ca74f6b1bfe70b3203772c7979020cefa\/vnp-den-tho-trang-nguyen-nguyen-hien.jpg.avif\" alt=\"vnp-den-tho-trang-nguyen-nguyen-hien.jpg\" width=\"1000\" height=\"562\" data-width=\"1200\" data-height=\"675\" data-image-id=\"1436638\" data-large-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/6b98b22c13eef706a08b6fa2b2df1b03f8dd165d6c7da0b08837fbac9e9d726cdf40552677936d9bfb74997745e22caee65705a1dbe66b862b648bc6f746bf9ca74f6b1bfe70b3203772c7979020cefa\/vnp-den-tho-trang-nguyen-nguyen-hien.jpg.avif\" data-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c17f8dd165d6c7da0b08837fbac9e9d726cdf40552677936d9bfb74997745e22caee65705a1dbe66b862b648bc6f746bf9ca74f6b1bfe70b3203772c7979020cefa\/vnp-den-tho-trang-nguyen-nguyen-hien.jpg.avif\" \/><figcaption>\u0110\u1ec1n th\u1edd Tr\u1ea1ng nguy\u00ean Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean ch\u00ednh v\u1ecb tr\u00ed ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng x\u01b0a kia t\u1ea1i th\u00f4n D\u01b0\u01a1ng A, x\u00e3 Nam Th\u1eafng, huy\u1ec7n Nam Tr\u1ef1c, t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh. (\u1ea2nh: B\u00edch H\u1eb1ng\/Vietnam+)<\/figcaption><\/figure>\n<p>N\u01a1i \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a 5 v\u1ecb tr\u1ea1ng nguy\u00ean n\u1ed5i danh trong l\u1ecbch s\u1eed khoa c\u1eed phong ki\u1ebfn l\u00e0 Nguy\u1ec5n Hi\u1ec1n, L\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Vinh, Tr\u1ea7n V\u0103n B\u1ea3o, \u0110\u00e0o S\u01b0 T\u00edch, Tr\u1ea7n B\u00edch San.<\/p>\n<div class=\"sda_middle\">\n<div id=\"sdaWeb_SdaArticleMiddle2\" class=\"rennab fyi\" data-platform=\"1\" data-position=\"Web_SdaArticleMiddle2\"><\/div>\n<\/div>\n<p>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t gi\u00e0u truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y c\u0169ng sinh ra nhi\u1ec1u chi\u1ebfn s\u1ef9 c\u00e1ch m\u1ea1ng ti\u1ec1n b\u1ed1i v\u00e0 nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1ch m\u1ea1ng xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng, Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 T\u1ed5ng B\u00ed th\u01b0 Tr\u01b0\u1eddng Chinh, Nguy\u00ean B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Nguy\u1ec5n C\u01a1 Th\u1ea1ch, ch\u00ednh kh\u00e1ch L\u00ea \u0110\u1ee9c Th\u1ecd, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng Mai Ch\u00ed Th\u1ecd&#8230;<\/p>\n<p>Nam \u0110\u1ecbnh c\u00f2n l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u1ea1c s\u1ef9 V\u0103n Cao, t\u00e1c gi\u1ea3 \u201cQu\u1ed1c ca Vi\u1ec7t Nam;\u201d qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c thi s\u1ef9 t\u00e0i danh T\u00fa X\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n B\u00ednh, \u0110o\u00e0n V\u0103n C\u1eeb\u2026<\/p>\n<h2>Trung t\u00e2m ph\u00e1t tri\u1ec3n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u00f9ng Nam \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng<\/h2>\n<p>Theo Quy ho\u1ea1ch t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh th\u1eddi k\u1ef3 2021-2030, t\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u1ebfn n\u0103m 2050, Nam \u0110\u1ecbnh s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ec9nh ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh, to\u00e0n di\u1ec7n, b\u1ec1n v\u1eefng; l\u00e0 t\u1ec9nh ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1 c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t trung t\u00e2m ph\u00e1t tri\u1ec3n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u00f9ng Nam \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng, v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf b\u00ecnh qu\u00e2n giai \u0111o\u1ea1n 2021-2030 kho\u1ea3ng 9,5%\/n\u0103m.<\/p>\n<p>Kinh t\u1ebf-x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a t\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n theo m\u00f4 h\u00ecnh &#8220;3 v\u00f9ng \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c, 4 c\u1ef1c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, 5 h\u00e0nh lang kinh t\u1ebf&#8221; v\u1edbi \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf \u0111a ng\u00e0nh, \u0111a l\u0129nh v\u1ef1c, tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng nghi\u1ec7p, d\u1ecbch v\u1ee5, kinh t\u1ebf bi\u1ec3n, ven bi\u1ec3n.<\/p>\n<p>Ba v\u00f9ng \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u00f4 th\u1ecb th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh m\u1edf r\u1ed9ng; v\u00f9ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p-n\u00f4ng th\u00f4n v\u00e0 v\u00f9ng kinh t\u1ebf bi\u1ec3n. 4 c\u1ef1c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng l\u00e0: \u0111\u00f4 th\u1ecb trung t\u00e2m th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh; trung t\u00e2m \u0111\u00f4 th\u1ecb Cao B\u1ed3, huy\u1ec7n \u00dd Y\u00ean; trung t\u00e2m \u0111\u00f4 th\u1ecb Th\u1ecbnh Long-R\u1ea1ng \u0110\u00f4ng; trung t\u00e2m \u0111\u00f4 th\u1ecb huy\u1ec7n Giao Th\u1ee7y.<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"1437356\" class=\"cms-photo lazyloaded\" title=\"M\u1ed9t g\u00f3c Khu c\u00f4ng nghi\u1ec7p D\u1ec7t may R\u1ea1ng \u0110\u00f4ng, huy\u1ec7n Ngh\u0129a H\u01b0ng, t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh. (\u1ea2nh: TTXVN ph\u00e1t)\" src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c1746a6f41299d86eac82f47cb34ad8d887333a56e1aae6af09fdc952cb6cf19622cbde5d3a7b799263511d66111bdd1503\/ttxvn-kinh-te-nam-dinh-resize.jpg.avif\" alt=\"ttxvn-kinh-te-nam-dinh-resize.jpg\" width=\"1000\" height=\"635\" data-width=\"1200\" data-height=\"762\" data-image-id=\"1437356\" data-large-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/6b98b22c13eef706a08b6fa2b2df1b0346a6f41299d86eac82f47cb34ad8d887333a56e1aae6af09fdc952cb6cf19622cbde5d3a7b799263511d66111bdd1503\/ttxvn-kinh-te-nam-dinh-resize.jpg.avif\" data-src=\"https:\/\/media.vietnamplus.vn\/images\/c13ed6c3a920050ef6858e8d40c88c1746a6f41299d86eac82f47cb34ad8d887333a56e1aae6af09fdc952cb6cf19622cbde5d3a7b799263511d66111bdd1503\/ttxvn-kinh-te-nam-dinh-resize.jpg.avif\" \/><figcaption>M\u1ed9t g\u00f3c Khu c\u00f4ng nghi\u1ec7p D\u1ec7t may R\u1ea1ng \u0110\u00f4ng, huy\u1ec7n Ngh\u0129a H\u01b0ng, t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh. (\u1ea2nh: TTXVN ph\u00e1t)<\/figcaption><\/figure>\n<p>N\u0103m h\u00e0nh lang kinh t\u1ebf l\u00e0 h\u00e0nh lang qu\u1ed1c l\u1ed9 10; h\u00e0nh lang cao t\u1ed1c B\u1eafc-Nam; h\u00e0nh lang \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 ven bi\u1ec3n; h\u00e0nh lang \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 m\u1edbi th\u00e0nh ph\u1ed1 Nam \u0110\u1ecbnh-L\u1ea1c Qu\u1ea7n-Giao Th\u1ee7y; h\u00e0nh lang cao t\u1ed1c Ninh B\u00ecnh-Nam \u0110\u1ecbnh-H\u1ea3i Ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>T\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u1ebfn n\u0103m 2050, Nam \u0110\u1ecbnh tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m kinh t\u1ebf hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u00f9ng \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng, c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng k\u1ebft c\u1ea5u h\u1ea1 t\u1ea7ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ed3ng b\u1ed9, hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, k\u1ebft n\u1ed1i giao th\u01b0\u01a1ng h\u00e0ng h\u00f3a, d\u1ecbch v\u1ee5 v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a v\u00f9ng<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh n\u1eb1m \u1edf c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda \u0110\u00f4ng Nam c\u1ee7a v\u00f9ng \u0110\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng, ph\u00eda \u0110\u00f4ng B\u1eafc gi\u00e1p v\u1edbi t\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh, ph\u00eda T\u00e2y Nam gi\u00e1p t\u1ec9nh Ninh B\u00ecnh, ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc gi\u00e1p t\u1ec9nh H\u00e0 Nam v\u00e0 ph\u00eda \u0110\u00f4ng Nam gi\u00e1p v\u1edbi V\u1ecbnh B\u1eafc B\u1ed9. T\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed5ng di\u1ec7n [&#8230;]\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-237","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mac-dinh"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":241,"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions\/241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cauvangfood.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}